ادعانامه اختراع :


در این مقاله می خواهیم درباره ادعانامه اختراع و مواردی که باید در آن نوشت را به طور مفصل صحبت کنیم. ادعانامه در تکمیل اظهارنامه ثبت اختراع جز مهمترین مواردی است که باید با دقت نوشته شود.

همان طور که می دانیم زمانی که یک شخص آن چه که در ذهن و فکر خود داشته و آن را بسازد به شرطی که کسی قبلا مانند آن را ثبت نکرده باشد به این فرآیند اختراع گفته می شود.

حال برای اینکه این اختراع منحصر بفرد شود و به نام مخترع آن شناخته شود باید در یک سازمانی به ثبت برسد تا از سوء استفاده های احتمالی مصون بماند.

به این عملیات « ثبت اختراع » گفته می شود که در فرآیند آن به شخص مخترع سندی ارائه می شود که به آن ورقه اختراع گفته می شود.

به عبارت دیگر ورقه اختراع سندی است که جهت بهره برداری انحصاری از اختراع برای مدت محدودی به مخترع داده می شود تا رقبای وی نتوانند از اختراع وی برای تهیه و فروش محصولات سوء استفاده نمایند .

این حق انحصاری استفاده از اختراع هنگامی به رسمیت شناخته شده و مورد حمایت قرار می گیرد که اختراع مطابق مقررات تودیع و به ثبت رسیده باشد .

در غیر این صورت استفاده از اختراع ثبت نشده برای دیگران آزاد تلقی شده و هر کسی می تواند از آن برای تولید محصولات خود استفاده کند .

تعریف ادعانامه اختراع:


ادعانامه حدود حمایت یک اختراع را تعیین می کنند .  ادعاها برای یک اختراع ثبت شده از اهمیت ویژه ای برخوردارند .

چون اگر بخوبی تنظیم نشوند ، حتی یک اختراع واقعا ارزشمند میتواند به یک اختراع بی ارزش تبدیل شود که می توان به راحتی ان را دور زد یا پیرامون آن طراحی کرد .

در دعاوی اختراعات ، تعبیر ادعا به طور کلی اولین گام تعیین این است که آیا اختراع معتبر است؟

و اینکه آیا اختراع تقلید شده یا حقوق آن نقض شده است یا خیر .

توصیه می شود با کارشناسان موسسه حقوقی بازرگان برای تهیه تقاضانامه اختراع بویژه ادعاها مشورت کنید. برای این کار می توانید با شماره های ۰۲۱۴۵۵۱۸ و ۰۹۱۲۰۲۱۳۳۹۳ تماس حاصل فرمایید.

برای ثبت اختراع متقاضی باید ادعانامه اختراع خود را مطابق با قانون ملی محل ثبت تسلیم اداره اختراع نماید.

فرمت و نحوه تنظیم ادعانامه اختراع ممکن است از کشوری به کشور دیگر متفاوت باشد اما یکسری از آیتم های استاندارد شده در بسیاری از قوانین به صورت عام و مشترک است.

در ادعانامه اختراع، متقاضی قلمرو و محدوده حق انحصاری اختراع خود را با بیان ادعاها تعیین می کند و از دیدگاه مالک اختراع ادعاها قلب یک اختراع محسوب می شود.

چون از این طریق با تعیین قلمرو اختراع خود، میزان حمایت حقوقی خود را نیز بیان می کند.


نکاتی که در تنظیم ادعانامه اختراع باید رعایت شود :


الف – ادعای اختراع باید صریح و منجز بوده و مشروط به تحقق شرایط خاص نباشد.

درصورت عدم صراحت و شفافیت امکان سوء استفاده و نقض حق در آینده برای مالک اختراع محتمل خواهد بود.

ب – اطلاعات مربوط به چگونگی ساخت و ذکر چارچوب مشخصه های فنی ذکر شود.

در ادعانامه نباید فراتر از اطلاعات توصیف، موارد بیان و ذکر شود.

ج – تعداد ادعاها باید معقول و متناسب باشد و در چارچوب اصل وحدت اختراع تنظیم شود.

د – ویژگی ها و مشخصه های فنی قابل حمایت با استفاده از جملات قابل اثبات بیان شود.

هـ – جز در موارد غیرقابل اجتناب از ارجاع به نقشه ها یا توصیف امتناع گردد.

تا حد ممکن از به کاربردن عباراتی مانند «همانطور که در توصیف آمد» یا «همانطور که در نقشه ها نشان داده شده» خودداری شود .

این بند در جهت بیان شفاف و منجز ادعاهای اختراع و تعیین قلمرو حق اختراع است. و به کار بردن عبارات مبهم نمی تواند قابل اتکا و دفاع در قبال نقص حق اختراع به شمار رود.

و – درصورتی که برای فهم ادعا ارجاع به نقشه ضرورت داشته باشد پس از بیان ادعا، شماره صفحه نقشه و علامت مشخص کننده آن در داخل پرانتز ذکر گردد.

غالباً در ادعانامه پس از ذکر عنصر اختراعی و مشخصه فنی آن، برای درک و فهم بهتر اختراع ارجاع به شماره نقشه ای می شود که غالباً سمبل عددی است .

مثال :

جک هیدرولیکی (طبق نقشه شماره 1) یا طوقه خارجی جک نقشه (3) وسیله بالابرنده جک (طبقه نقشه 4) نحوه اتصال طوقه خارجی جک با وسیله بالابرنده (نقشه6).. و حتی الامکان می توان از اطلاعات محاوره روز (عملی) برای تبیین مفاهیم ادعاها نیز استفاده کرد.

ز – مشتمل به شیوه اجرا و مزایای اختراع نباشد؛

اطلاعات اختراع که غالباً مبنای تحلیل اختراعات برای دستیابی به تکنولوژی قرار می گیرد اطلاعات منحصر به فرد و طبقه بندی و تفکیک شده است.

لذا برای جلوگیری از اطاله کلام و ارائه مطالب تکراری برای تأکید بیشتر، این بند در تنظیم ادعا در آیین نامه مجددا بیان گردیده است. چون مزایا و شیوه اجرا جای آن در توصیف است.

البته قوانین ملی کشورها ممکن است در رویه جاری خود شیوه های مختلفی را درنظر گرفته و در بین آنها عمومیت یابد.


نحوه نوشتن یک ادعانامه اختراع مناسب :


ادعانامه اختراع پشتوانه حقوقی اختراع است.

و در صورتی که نیاز باشد هر گونه استفاده علمی از حقوق ثبت اختراع صورت گیرد و یا در دادگاه ها مطرح شود، مهمترین بخشی که مورد بررسی قرار می گیرد ادعانامه خواهد بود.

محور ادعانامه اختراع عنصر اختراعی است که به عبارتی نکته نوآورانه یا ویژگی فنی قابل حمایت نیز گفته می شود.

عنصر اختراعی وجه تمایز اختراع مورد ادعا با موارد مشابه است که بایستی در چارچوب مشخصه فنی با جملاتی که قابلیت اثبات را دارند بیان شود.

در ادعانامه اختراع قابلیت ها و مزایا که نتیجه عملکرد عناصر اختراعی می باشند ذکر نمی گردد.

اصولاً ادعاها شماره گذاری می شوند و ادعای شماره 1 در هر ادعانامه ادعای مستقل نام دارد و بقیه ادعاها که ادعای وابسته نام دارد بر اساس ادعای شماره 1 نوشته می شود.

در ادعای مستقل باید موضوع اختراع و ویژگی های فنی و اساسی اختراع یا همان عنصر اختراعی شرح داده شود.

در ادعای وابسته به روشن سازی ماهیت عنصر اختراعی ارائه شده در ادعای مستقل و با رجوع به آن پرداخته می شود.

بهتر است قبل از نوشتن ادعانامه اختراع خود دو و یا سه نمونه مشابه اختراع خود را با کلید واژه های انگلیسی در سایت http://www.google.com/patents جستجو کرده و با مطالعه ادعانامه آن (Claims) خواهید توانست ادعانامه مناسب بنویسید.


نمونه ادعانامه اختراع:


عنوان اختراع : سیستم شناسائی

ادعا1: روش تشخیص هویت یک شخص ، متشکل از ذخیره کردن اطلاعات تصویری حداقل یک بخش عنبیه و مردمک چشم یک شخص ؛

روشن کردن چشم یک شخص ناشناخته دارای یک عنبیه و یک مردمک؛

به دست آوردن حداقل یک تصویر حداقل از همان بخش عنبیه یا مردمک چشم  شخص ناشناخته؛

و مقایسه کردن حداقل بخش عنبیه تصویر به دست آمده با اطلاعات تصویر ذخیره شده به منظور شناسائی شخص ناشناخته.

ادعا2 : روش ادعای شماره 1 که در آن روشن کردن متشکل از رساندن مردمک چشم به حداقل یک اندازه از قبل تعیین شده ،

متشکل از حداقل بخش عنبیه تصویر بدست آمده با اطلاعات تصویر ذخیره شده که از چشم یک شخص به دست آمده است با مردمک که اندازه آن همان اندازه از پیش تعیین شده است.