ثبت شرکت هلدینگ ( ثبت شرکت مادر )


در این مقاله سعی بر این است که به موضوع ثبت شرکت هلدینگ یا همان ثبت شرکت مادر به طور کامل پرداخته شود. ابتدا تعریفی از شرکت هلدینگ و وظایف آن را ارائه خواهیم داد و سپس مراحل ثبت این نوع شرکت را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

معنای لغوی کلمه هلدینگ ، دارایی ، موجودی و تملک می باشد. اما تعریف شرکت هلدینگ چیست؟ و چه وطایفی دارند؟


شرکت های هلدینگ چه شرکت هایی هستند؟


در ایران به دلیل فقدان قوانین و مقررات جامع در زمینه شرکتهای هلدینگ ، اصطلاح شرکت هلدینگ و شرکت سرمایه گذاری را یکی تلقی می کنند.

در واقع تصور عموم این است که شرکت هلدینگ یک شرکت سرمایه گذاری است در حالی که از نظر حقوقی ساختار این دو شرکت با یکدیگر متفاوت است.

شرکت های سرمایه گذاری در امر خرید و فروش سهام فعالیت می نمایند در حالی که شرکت مادر به نهادی گفته می شود که اداره شرکت های تابعه را بر عهده دارد.

در قانون تجارت ایران کنترل یک شرکت توسط شرکت مادر از طریق به دست آوردن بیش از ۵۰ درصد سهام آن شرکت است.

شرکتی که بیش از ۵۰ درصد سهام خود را در اختیار شرکت دیگری قرار می دهد شرکت فرعی گفته می شود.

توجه داشته باشید که شرکت تابعه یا فرعی با اصطلاحی به نام شرکت وابسته متفاوت است.

به عبارت دیگر ، هلدینگ‌ ها در چند شرکت که در یک زمینه مشترک فعالیت دارند سرمایه‌گذاری می کنند. بطور کلی به هر شرکتی که سهام مدیریتی یک یا چند شرکت دیگر را در اختیار داشته باشد هلدینگ گفته می شود.

به عنوان مثال شرکت سیمان فارس و خوزستان هلدینگ صنعت سیمان است.

یا شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس که یک هلدینگ پتروشیمی و شیمیایی است.

به بیانی ساده تر می‌توان گفت شرکت هلدینگ شرکتی است که یک یا چند شرکت دیگر را کنترل می‌کند.


شرکت وابسته


به شرکتی گفته می شود که به طور کامل یا غیر کامل با شرکت دیگری بر اساس قرارداد همکاری می‌کند و سرمایه‌گذاری شرکت مادر در آن کمتر از ۵۰ درصد سهام می باشد.


شرکت همبسته


همچنین شرکت تابعه یا فرعی با اصطلاحی به نام شرکت همبسته نیز تفاوت دارد. شرکت همبسته به شرکتی گفته می شود که شرکت اصلی در آن سهامدار نبوده ولی حسب مورد دارای مدیریت مشترک می باشند.


انواع ویژگی های ثبت شرکت هلدینگ ( ثبت شرکت مادر )


شرکت‌ مادر، به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

نوع اول از شرکت های هلدینگ، شرکت‌های سهامی ای هستند که علاوه بر فعالیت های بازرگانی، بخشی از سرمایه خود را برای خرید سهام در شرکت‌های دیگر صرف می کنند. به این شرکت ها، شرکت کنترل کننده گفته می شود.

نوع دوم از شرکت های مادر، شرکت‌های سهامی ای هستند که تمام سرمایه خود را برای خرید سهام در شرکتهای دیگر صرف می کنند. این شرکت ها فعالیت بازرگانی ندارند و به آنها شرکت دارنده می گویند.


مزایا و معایب ثبت شرکت هلدینگ


  • با ثبت شرکت هلدینگ می توانید از معافیت های مالیاتی بهره مند شوید.
  • شخصیت حقوقی شرکت های تابعه محفوظ می ماند.
  • به علت وجود شخصیت حقوقی جداگانه شرکت های تابعه ریسک کمتری وجود دارد.
  • چون شرکت های تابعه شخصیت حقوقی مستقلی دارند لذا رعایت قوانین مختلف در کشورهای دیگر برای آنها امکانپذیر است.
  • انتقال عنوان مالکیت املاک حذف می شود.

اگر برخی از فعالیت ها سود کافی نداشته باشند، فقط کافی است به انحلال شرکت فرعی مربوطه پرداخت. بنابراین می توانیم یکی از مهمترین مزایای ثبت شرکت مادر ( ثبت شرکت هلدینگ ) را مواردی چون کاهش ریسک، کنترل با مالکیت محدود و تفکیک حقوقی به شمار آورد.

از معایب ثبت شرکت هلدینگ می‌توان به افزایش مالیات به طور نسبی اشاره نمود. همچنین انحلال اجباری شرکت های تابعه در این نوع ثبت شرکت به آسانی صورت می پذیرد.

انواع ثبت شرکت‌ هلدینگ ( انواع ثبت شرکت مادر )


در مجموع چهار نوع شرکت هلدینگ وجود دارد.

1 – هلدینگ هایی که از یک شرکت بزرگ ایجاد شده‌اند مانند هلدینگ ایران خودرو.

2 – هلدینگ های محصولی یعنی تمام شرکت های آن یک نوع محصول تولید می‌کنند.

3 – هلدینگ‌های زنجیره تامین یعنی تمام شرکت های آن برای رسیدن به یک هدف مشترک مشغول فعالیت های مختلفی هستند. مانند هلدینگ های نفتی که از عملیات اکتشاف تا پخش نفت را بر عهده دارند.

4 – هلدینگ مختلط یعنی از شرکت هایی تشکیل شده که فعالیت های مختلفی انجام می دهند.

توجه داشته باشید، در شرکت های مادر دو نوع استراتژی وجود دارد: اول اینکه سهام چه شرکت هایی را برای کنترل خریداری کنند و دیگر اینکه، از چه نوع روش مدیریتی برای اداره و کنترل شرکت تابعه استفاده نمایند.


مشهورترین هلدینگ‌های پذیرفته شده در بورس ایران


هلدینگ توسعه صنایع بهشهر
هلدینگ سرمایه گذاری توکا فولاد
هلدینگ سرمایه گذاری غدیر
هلدینگ گروه صنعتی ملی
هلدینگ صنایع معدنی خاورمیانه (میدکو)


ساختار سازمانی ثبت شرکت هلدینگ


ساختار سازمانی، چهارچوب روابط حاکم بر مشاغل، سیستم‌ها، فرآیندهای عملیاتی، افراد و گروههایی است که برای رسیدن به یک هدف مشخص در سازمان تلاش می‌کنند.

در شرکت های هلدینگ، با توجه به ارتباط بین افراد در هلدینگ و شرکت‌های زیرمجموعه آن، آرایش ساختار سازمانی و ارتباط بین افراد می‌تواند در چابکی سیستم‌ها تأثیرگذار باشد.

در این روش مجموعه استراتژی هایی طراحی می شود که بر اساس آن، فعالیت ها را به وظایف مشخصی تقسیم کرده و بین ‌آن ها هماهنگی ایجاد می‌کنیم.

توجه داشته باشید که ساختار، فقط یک ساز و کار هماهنگ نیست، بلکه توزیع قدرت در سازمان را نشان می‌دهد و فرایندهای سازمانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

اگر سازمان را به زنجیر تشبیه کنیم، هر بخش سازمان را می توان حلقه‌‌ای از این زنجیر در نظر گرفت.

بدیهی ‌است کوچک ترین نقص در طراحی ساختار و مشخص نمودن وظایف هر بخش یا شخص، می‌تواند در استحکام این زنجیر خلل ایجاد نموده و پیوستگی تمامی بخش ها را تحت تأثیر قرار دهد.

همواره این نکته را در نظر داشته باشید که در این روش، عملیات و فعالیت های درون سازمان آرایش یافته و خطوط مسئولیت و اختیارات هر شخص به صورت مشخصی تعیین می گردد.

اما از طرف دیگر باید دانست که شرکت سرمایه گذاری چه شرکتی است و چرا برخی از افراد آنها را با هلدینگ اشتباه می گیرند.


ثبت شرکت سرمایه گذاری


در مقاله « ثبت شرکت سرمایه گذاری » به تفصیل درباره این شرکتها توضیح دادیم. در اینجا فقط به معرفی مختصری از این شرکت می پردازیم.

شرکت های سرمایه گذاری در واقع واسطه گر مالی هستند و منابع مالی مورد نیاز خود را از سهامدار یا سپرده گذار (بانک‌ها) تهیه می کنند.

این شرکت‌ها منابع مالی موردنیاز برای شرکت های تولیدی و صنعتی را فراهم نموده و به اصطلاح در آنها سرمایه‌گذاری می کنند. ولی شرکت های غیرسرمایه گذاری مستقیما به فعالیت تولیدی و صنعتی و خدماتی می پردازند.

حداقل سرمایه اولیه برای ثبت شرکت مادر (ثبت شرکت هلدینگ)


مطابق مصوبه مورخ 15/02/1386 هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار حداقل سرمایه اولیه برای ثبت شرکت مادر ( ثبت شرکت هلدینگ ) به شرح زیر تعیین گردیده است :

برای ثبت شرکت مادر از نوع سهامی خاص حداقل پنجاه میلیارد ریال و به منظور ثبت شرکت هلدینگ از نوع سهامی عام یکصد میلیارد ریال.


مراحل دریافت مجوز ثبت شرکت مادر (هلدینگ)


متقاضی ثبت شرکت مادر ( ثبت شرکت هلدینگ) برای دریافت مجوز فعالیت شرکت مادر (هلدینگ) بایستی مراحل زیر را سپری نماید.

مرحله اول: شرایط دریافت موافقت اصولی با ثبت شرکت هلدینگ


  • ارسال کتبی درخواست متقاضی مطابق فرم «تقاضای صدور مجوز تاسیس یا تبدیل به شرکت مادر (هلدینگ)» به اداره امور نهادهای مالی سازمان بورس اوراق بهادار؛
  • ثبت درخواست تاسیس یا تبدیل شرکت و ثبت نام مدیران پیشنهادی از طریق سامانه تبادل اطلاعات نهادهای مالی، “سِتان” به آدرس الکترونیکی setan.seo.ir و ارسال به سازمان بورس و اوراق بهادار با طی مراحل مندرج در راهنمای استفاده از سامانه ستان به آدرس فوق؛

سازمان پس از بررسی مدارک، درصورت تکمیل بودن و احراز شرایط لازم موافقت اصولی خود را با تأسیس یا تبدیل شرکت ابلاغ می‌نماید.

شرایط لازم موافقت اصولی ثبت شرکت هلدینگ

پرداخت حداقل سرمایه­ لازم

تأیید ترکیب مؤسسین یا شرکا به لحاظ توانایی دستیابی به اهداف مورد نظر

نداشتن پیشینه‌ کیفری یا تخلفاتی مؤثر توسط مؤسسین

معقول و متناسب بودن طرح تجاری، اهداف، برنامه‌ها و صورت های مالی پیش‌بینی شده با شرایط تجاری موضوع فعالیت شرکت مادر (ثبت شرکت هلدینگ)


مرحله دوم: شرایط اعطای مجوز تأسیس یا تبدیل

در صورت موافقت اصولی سازمان با تأسیس/ تبدیل، شرکت ملزم است مدارک اعلام شده در ذیل توسط سازمان طبق دستورالعمل مربوط از سازمان را ظرف مهلت مقرر تکمیل نماید؛

مدارک لازم برای دریافت مجوز ثبت شرکت مادر :

اساسنامه تطبیق داده شده با نمونه اساسنامه مصوب سازمان برای ثبت شرکت­ هلدینگ

صورتجلسه مجمع عمومی موسس

تأییدیه بانک مبنی بر واریز وجوه سرمایه

اخذ تأیید صلاحیت مدیران پیشنهادی،

 

پس از تکمیل مدارک مورد نظر سازمان نامه ای مبنی بر اجازه تأسیس/ تبدیل شرکت و ثبت نزد مرجع ثبت شرکت ها را صادر خواهد کرد..


مرحله سوم: شرایط اعطای مجوز فعالیت پس از دریافت مجوز تأسیس یا تبدیل

پس از اتمام مرحله دوم و اعلام موافقت با تأسیس یا تبدیل شرکت، متقاضی (درصورت تاسیس) باید طی مهلت‌ مقرر شرکت را نزد مرجع ثبت شرکت‌ها به ثبت رسانده و مستندات مربوط را به سازمان ارائه دهد.

پس از ثبت نهاد مالی نزد مرجع ثبت شرکت‌ها و مؤسسات غیرتجاری، لازم است شرکت مدارک زیر را برای ثبت نزد سازمان و اخذ مجوز فعالیت به سازمان ارائه ‌نماید:

  • اساسنامه‌ ثبت شده شرکت که مطابق با نمونه اساسنامه مصوب سازمان است؛
  • آگهی ثبت تغییرات شرکت در اساسنامه شرکت؛
  • آگهی ثبت اعضای منتخب هیات مدیره تأیید شده در کمیته تأیید صلاحیت حرفه­ای مدیران نهادهای مالی سازمان؛

در صورت احراز شرایط، مجوز فعالیت برای شرکت مادر (هلدینگ) صادر می‌گردد.