ثبت‌ نشان جغرافیایی:


در این مقاله قصد داریم تا درباره نحوه ثبت نشان جغرافیایی که با ثبت نشانه جغرافیایی نیز شناخته می شود اطلاعات کامل و جامعی را به شما عزیزان ارائه دهیم.

ثبت نشان جغرافیایی توسط سامانه اداره مالکیت معنوی به آدرس اینترنتی https://iripo.ssaa.ir/ انجام می شود. برای این کار نیاز است تا اظهارنامه‌ ثبت‌ نشانه‌ جغرافیایی‌ را تکمیل نموده و به همراه درخواست خود برای ثبت نشان جغرافیایی در این سامانه اقدام نمایید.


ماده ۷ : چه کسانی می توانند برای ثبت نشان جغرافیایی اقدام کنند؟


ثبت نشانه جغرافیایی توسط‌ اشخاص‌ زیر به‌ سازمان‌ ثبت‌ اسناد و املاک‌ کشور تسلیم‌ می‌شود:

الف – هر شخص‌ حقیقی‌ یا حقوقی‌ و همچنین‌ گروههایی‌ از این‌ اشخاص‌ که‌ در مکان‌ جغرافیایی‌ مندرج‌ در اظهارنامه‌ به‌ تولید کالای‌ مذکور در آن‌ مشغولند.

ب‌ – هر مرجع‌ صلاحیتدار در امر تولید، توزیع‌ و سیاست گذاری‌ کالای‌ مورد ثبت‌.


ماده ۸ : چه مواردی بایستی در اظهارنامه ثبت نشانه جغرافیایی قید شود؟


موارد زیر باید در اظهارنامه‌ قید شود:

الف – نام‌، نشانی‌، تابعیت‌ و سمت‌ قانونی‌ تسلیم‌ کننده‌.

ب‌ – نشانه‌ جغرافیایی‌ که‌ ثبت‌ آن‌ درخواست‌ شده‌ است‌.

ج‌ – مکانی‌ که‌ نشانه جغرافیایی‌ به‌ آن‌ مربوط‌ است‌.

د – کالایی‌ که‌ نشانه‌ جغرافیایی‌ به‌ آن‌ مربوط‌ است‌.

هـ – کیفیت‌، مرغوبیت‌، شهرت‌ و سایر خصوصیات‌ کالایی‌ که‌ نشانه جغرافیایی‌ برای‌ آن‌ به‌کار می‌رود.


چرا باید ثبت نشان جغرافیایی انجام داد؟


همانطور که در مقاله « نشان جغرافیایی چیست » گفته شد اسم مبدا به مبدا تولید یک محصول اشاره دارد. و اساسا این مقوله متفاوت از مقوله علامت تجاری است.

علامت مبدا بر روی یک محصول درج می شود تا مبدا جغرافیایی تولید کالا را نمایش دهد .

در حالی که نشان جغرافیایی، علامت متمایزکننده ای است که محصول یک شرکت را از شرکت دیگر متمایز می کند.

بنابراین اسم مبدا می تواند از سوی تمامی تولید کنندگانی که در آن منطقه جغرافیایی محصولات خود را تولید می کنند، استفاده شود.

به عنوان مثال، تمامی شالیکاران منطقه طارم این حق را دارند که محصول شالیزار خود را با نام تجاری دلخواه لیکن تحت نشان مبدا طارم به بازار عرضه نمایند.

با توجه به اهمیت و جایگاه تجاری و اقتصادی محصولات استراتژیک تولیدی استان های کشور، پروسه ثبت نشان جغرافیایی این محصولات در دو سطح ملی و جهانی اهمیت فراوانی دارد.


نشان جغرافیایی فرش ایرانی :


در سال های گذشته نشان جغرافیایی فرش 15 منطقه ایران از جمله مشهد، کاشمر، کاشان، کرمان، نایین، ساروق، یزد، اردبیل، ترکمن گلستان و همدان به ثبت جهانی رسیده است.

امسال نیز 14 منطقه شامل نشان جغرافیایی فرش دستباف مناطق ایلام، سنقر و کلیایی کرمانشاه، کردی خراسان شمالی، لرستان، تابلوفرش سردرود، ترکمن جرگلان و بجنورد، سیستان و بلوچستان، ورامین، چهارمحال و بختیاری، قشقایی فارس، گبه فارس و اردکان، قهستان و مود بیرجند در سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO)، به ثبت رسید.

با تداوم روند ثبت جهانی مناطق جغرافیایی فرش دستباف ایران از کپی‌برداری رقبای فرش ایران و دست اندازی به نام های جغرافیایی مناطق فرش‌بافی کشورمان جلوگیری می شود.

به اعتقاد کارشناسان، نقوش مورد استفاده در دست بافته های اقوام مختلف به مثابه میراثی در خطر، نیازمند توجه و حفظ اصالت هاست.

بر همین اساس، ثبت ملی و سپس جهانی این نقوش می تواند آن ها را تا حدودی از گزند تندباد حوادث مصون بدارد. و امکان کپی برداری غیرقانونی و سوء استفاده برخی رقبای فرش دستباف ایرانی را از بین ببرد.

تاکنون به علت ثبت نشدن نام و نشان فرش ایرانی، برخی کشورها از این مسئله برای فروش فرش تولیدی خود به نام ایران سوء استفاده کرده اند. و ثبت جهانی فرش ایران نه تنها می تواند از این مشکل جلوگیری کند، بلکه فرش ایرانی با قیمت های بالاتری در جهان به فروش برسد.

چین که تاکنون از فرش های ایرانی کپی برداری میکرد، دیگر کپی کننده و رقیب ایران در تولید فرش دستبافت نیست بلکه یکی ازخریداران عمده فرش کشورمان است.

اما رقبای قدرتمند دیگری مانند هند، پاکستان، افغانستان، نپال و ترکیه هستند که در بازار تولید فرش دستبافت حضور دارند و بعضا طرح و نقش فرش ایرانی را کپی می کنند.


چرا ثبت نشان جغرافیایی اهمیت دارد ؟


ثبت نشان جغرافیایی در اقتصاد برند سازی و ثبت ملی نشان جغرافیایی محصولاتی که قابلیت صادرات دارند اهمیت ویژه ای دارد.

ثبت نشان جغرافیایی بر اساس مفاد سیاست های اقتصاد مقاومتی مبنی بر حمایت همه جانبه و هدفمند از صادرات، پشتیبانی و تقویت نشان تجاری در سطح داخل و خارج برای محصولات صنعتی و کشاورزی اهمیت بسیاری دارد.

با ثبت ملی نشان جغرافیایی آرم و علامت محصول که متشکل از کشور مبدا، منطقه جغرافیایی و محل تولید است باید بر روی کلیه بسته ها ثبت شود . همین امر نقش بسزایی در جلوگیری از سوء استفاده های احتمالی دارد.

پس از بررسی های لازم بر روی اظهارنامه ها و گزارش ها، نسبت به ثبت جهانی نشان جغرافیایی مطابق با کنوانسیون لیسبون که جمهوری اسلامی ایران در سال 82 به آن ملحق شده است، اقدام می شود.

ثبت جهانی محصولات صادراتی علاوه بر افزایش قیمت، سهولت در صادرات و واردات، نظم بخشی و کیفی نمودن بازار داخلی و ماندگاری محصولات در بازارهای صادراتی و تبلیغ آنها و ارز آوری بیشتر برای کشور را به همراه دارد.


ماده ۵ : چه نشانه های جغرافیایی مورد حمایت نیستند:


الف – نشانه هایی‌ که‌ برخلاف‌ موازین‌ شرعی‌، اخلاق‌ حسنه‌ و یا نظم‌ عمومی‌ باشند.

ب – نشانه هایی‌ که‌ در کشور مبدأ خود حمایت‌ نمی‌شوند یا حمایت‌ از آنها متوقف‌ شده‌ است‌ یا متروک‌ گردیده‌اند، در چارچوب‌ معاهداتی‌ که‌ کشور ایران‌ به‌ آنها ملحق‌ شده‌ است


 موارد اعتراض به ثبت نشانه جغرافیایی :


طبق ماده ۱۱ قانون هر ذینفع‌ یا مقام‌ صلاحیتدار می‌تواند موارد زیر را از دادگاه‌ بخواهد:

الف‌ – ابطال‌ ثبت‌ نشانه‌ جغرافیایی‌ که‌ شرایط‌ مقرر در ماده‌ (۵) درمورد آن‌ رعایت‌ نشده‌ است‌.

ب‌ – اصلاح‌ ثبت‌ نشانه جغرافیایی، به‌ این‌ علت‌ که‌ نشانه‌ موجود در گواهی نامه‌ ثبت‌ نشان جغرافیایی با نشانه‌ مورد نظر مطابقت‌ ندارد.

و یا این‌ که‌ کیفیت‌، مرغوبیت‌، شهرت‌ و یا سایر خصوصیات‌ کالایی‌ که‌ نشانه‌ مبدأ جغرافیایی‌ برای‌ آن‌ استفاده‌ می‌شود، در گواهینامه‌ مربوط‌ ذکر نشده‌ یا ناقص‌ است‌.

در هر دعوی‌ که‌ برطبق‌ این‌ ماده‌ اقامه‌ می‌شود، دادخواست‌ ابطال‌ یا اصلاح‌ به‌ (مالک‌ نشانه‌) یا قائم‌مقام‌ قانونی‌ او ابلاغ‌ می‌شود.

و به‌ هزینه‌ خواهان‌ از طریق‌ آگهی‌ در روزنامه‌ رسمی‌ و یکی‌ از روزنامه‌های‌ محلی‌ به‌ اطلاع‌ عموم‌ اشخاص‌ ذینفع‌ می رسد.


قوانین مربوط به اعتراض به ثبت نشان جغرافیایی :


– در صورت رد اظهارنامه ثبت نشانه جغرافیایی مرجع ثبت ملزم است دلایل رد را به نحو مکتوب به متقاضی ابلاغ نماید.

متقاضی می‌تواند ضمن پرداخت هزینه‌های مربوط ظرف مهلت مقرر اعتراض خود را به دادگاه تقدیم نماید.

تبصره : مهلت اعتراض برای اشخاص مقیم ایران ۳ ماه و برای اشخاص مقیم خارج از کشور ۶ ماه از زمان ابلاغ خواهد بود.

– هر شخصی که نسبت به پذیرش ثبت اظهارنامه نشان جغرافیایی اعتراض داشته باشد، باید ظرف مهلت ۶۰ روز از تاریخ انتشار آگهی اعتراض خود را ضمن پرداخت هزینه‌های مقرر همراه با دلایل و مدارک استنادی به مرجع ثبت تسلیم نماید.

 تبصره ـ اگر معترض شخصی است که نشانه جغرافیایی قبلاً بنام او ثبت نشده است باید در حین اعتراض ضمن پرداخت حق‌الثبت و تمام مخارج مربوطه اظهارنامه ثبت نشانه جغرافیایی خود را مطابق مقررات مندرج در قانون و این آئین‌نامه تسلیم نماید.

– مرجع ثبت موظف است ظرف ۳۰ روز نسخه‌ای از اعتراضیه را به انضمام مدارک و دلایل استنادی به متقاضی ثبت ابلاغ نماید.

– متقاضی مکلف است از تاریخ ابلاغ اعتراضیه، پاسخ خود را ظرف ۳۰ روز نسبت به اعتراض وارده به مرجع ثبت تسلیم نماید. در صورتی که متقاضی ساکن ایران نباشد مهلت مذکور برای تسلیم پاسخ ۶۰ روز خواهد بود.

– هرگاه متقاضی به اعتراض معترض تمکین نماید درخواست او مسترد شده تلقی می‌شود و مراتب کتباً به معترض اعلام می‌گردد تا در صورتی که نشانه جغرافیایی وی به ثبت نرسیده باشد بر طبق اظهارنامه‌ای که حین اعتراض تسلیم شده است نسبت به‌ثبت آن اقدام نماید.


سایر قوانین مربوط به اعتراض به ثبت نشان جغرافیایی :


– در صورت عدم تمکین متقاضی با درخواست معترض موضوع در کمیته‌ای مرکب از رئیس اداره و یک نفر به انتخاب رئیس سازمان و یک کارشناس به انتخاب مدیرکل ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی مورد رسیدگی قرار می‌گیرد.

و تصمیم کمیته از سوی طرفین ظرف دو ماه برای اشخاص مقیم در ایران و ۳ ماه برای اشخاص مقیم در خارج از ایران قابل شکایت در محاکم عمومی تهران می‌باشد.

تبصره۱ـ تصمیم‌گیری در این کمیته با اکثریت آراء می‌باشد.

تبصره۲ـ کارشناس رسیدگی کننده نمی‌تواند نسبت به همان موضوع در کمیته عضویت پیدا کند.


تغییرات ثبت نشان جغرافیایی


سازمان‌ ثبت‌ اسناد می‌تواند درصورت‌ وجود اشتباهات‌ شکلی‌ با اطلاع‌ ذینفع‌ پس‌ از بررسی‌ دلائل‌ و مدارک‌ مستند نسبت‌ به‌ تصحیح‌ اشتباه‌ تصمیم‌گیری‌ و اقدام‌ کند.

تبصره‌ – چنانچه‌ رفع‌ اشتباه‌ مستلزم‌ تغییر در ثبت‌ نشان‌ جغرافیایی باشد این‌ امر تابع‌ مقررات‌ مواد (۷)، (۸)، (۹) و بند (ب‌) ماده‌ (۵) این‌ قانون‌ خواهد بود. در ادامه مطلب این مواد را می توانید ملاحظه نمایید.


مراحل ثبت اظهارنامه ثبت نشان جغرافیایی :


 نحوه‌ و مراحل‌ ثبت‌ اظهارنامه‌ به‌ قرار زیر است‌:

الف‌ – سازمان‌ ثبت‌ اسناد و املاک‌ کشور اظهارنامه‌ را از نظر مطابقت‌ با بند (ب‌) ماده‌ (۵) و مواد (۷) و (۸) این‌ قانون‌ و آیین نامه‌ اجرایی‌ آن‌ بررسی‌ کرده‌ و درصورت‌ دارا بودن‌ شرایط‌، آن‌ را آگهی‌ می‌کند.

ب‌ – درصورت‌ عدم‌ رعایت‌ شرایط‌ مقرر در بند (الف‌) ذینفع‌ یا مقام‌ صلاحیتدار می‌تواند برطبق‌ آیین‌نامه‌ اجرایی‌ این‌ قانون‌، اعتراض‌ خود را نسبت‌ به‌ تقاضای‌ ثبت‌ نشانه‌ جغرافیایی‌ به‌ سازمان‌ ثبت‌ اسناد و املاک‌ کشور تسلیم‌ نماید.

ج‌ – سازمان‌ ثبت‌ اسناد و املاک‌ کشور نسخه‌ای‌ از اعتراضیه‌ را به‌ متقاضی‌ ثبت‌ ابلاغ‌ می‌کند. متقاضی‌ مکلف‌ است‌ ظرف‌ مهلت‌ مقرر به‌ آن‌ پاسخ‌ دهد، عدم‌ ارسال‌ پاسخ‌ از سوی‌ متقاضی‌ در موعد مقرر به‌ منزله‌ انصراف‌ از تقاضای‌ ثبت‌ است‌.

د – هرگاه‌ متقاضی‌ متقابلاً پاسخی‌ ارسال‌ دارد، سازمان‌ ثبت‌ اسناد و املاک‌ کشور نسخه‌ای‌ از آن‌ را دراختیار معترض‌ قرار می‌دهد و پس‌ از بررسی‌ نظرات‌ طرفین‌، درمورد وارد بودن‌ یا نبودن‌ اعتراض‌ تصمیم‌ می‌گیرد.

هـ – هرگاه‌ سازمان‌ ثبت‌ اسناد و املاک‌ کشور تشخیص‌ دهد که‌ شرایط‌ مندرج‌ در بند (الف‌) این‌ ماده‌ رعایت‌ شده‌ و به‌ تقاضای‌ ثبت‌ نیز اعتراض‌ نشده‌ یا اعتراض‌ رد گردیده‌، نشانه‌ جغرافیایی‌ را ثبت‌ کرده‌ و آگهی‌ لازم‌ را در این‌ خصوص‌ منتشر می‌کند و گواهینامه‌ ثبت‌ نشان جغرافیایی را به‌ نام‌ متقاضی‌ ثبت‌ صادر خواهد کرد.

مرجع ثبت ظرف ۱۵ روز از تاریخ وصول از لحاظ رعایت جنبه‌های شکلی و شرایط مقرر در قانون و این آیین‌نامه اظهارنامه و ضمائم آن را مورد بررسی قرار می‌دهد.

اگر در نتیجه بررسی، مرجع ثبت ایرادات و نواقصی در اظهارنامه و ضمائم آن مشاهده نماید باید به صورت مکتوب و با قید جزئیات مراتب را به متقاضی ابلاغ نماید تا ظرف مهلت مقرر در این آیین نامه اقدام به رفع نقص نماید. در صورت عدم رفع نقص اظهارنامه رد می‌شود.

 تبصره ـ مهلت رفع نقص برای متقاضیان ایرانی ۳ ماه و برای متقاضیان خارج از کشور ۶ ماه از زمان ابلاغ محاسبه می‌شود. چنانچه مدت مزبور کفایت ننماید متقاضی فقط برای یک بار می‌تواند استمهال نماید.