به‌روزرسانی حقوقی و محتوایی: ۵ مهر ۱۴۰۵

مراحل ثبت برند در ایران از انتخاب علامت و بررسی سوابق شروع می‌شود و با تعیین کالاها و خدمات، آماده‌سازی مدارک، ثبت اظهارنامه، بررسی مرجع ثبت، انتشار عمومی، رسیدگی به اعتراض احتمالی و پرداخت هزینه نهایی به صدور گواهینامه می‌رسد. صرف دریافت شماره اظهارنامه، به معنای ثبت قطعی برند نیست.

قبل از هزینه‌کردن برای نام و بسته‌بندی

سه موضوع را روشن کنید: برند به نام چه شخصی ثبت می‌شود، دقیقاً برای چه کالا یا خدمتی استفاده خواهد شد و آیا با حقوق پیشین دیگران تعارض دارد؟ استعلام اولیه ریسک را کاهش می‌دهد؛ پذیرش نهایی با مرجع ثبت است.

ثبت برند چیست و چه حقی ایجاد می‌کند؟

آنچه در این مطلب می خوانید...

ثبت برند، اصطلاح رایج ثبت علامت تجاری است؛ نشانه‌ای که کالاها یا خدمات یک کسب‌وکار را از دیگران متمایز می‌کند. مالک می‌تواند شخص حقیقی یا شخص حقوقی باشد. ثبت شرکت، خرید دامنه و ساخت صفحه در شبکه‌های اجتماعی، جای ثبت علامت تجاری را نمی‌گیرند.

مطابق ماده ۹۹ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، حمایت ناشی از ثبت در حدود کالاها و خدماتی است که علامت برای آنها ثبت شده است. با این حال، انتخاب یک طبقه متفاوت نیز همیشه مانع تعارض نیست؛ علائم معروف و موارد گمراهی یا لطمه به منافع صاحب علامت، قواعد خاص دارند. حقوق استفاده‌کننده مقدم و نام تجاری نیز باید جداگانه بررسی شود.

ثبت برند و حمایت از علامت تجاری کسب‌وکار

مبنای قانونی ثبت برند در سال ۱۴۰۵

مبنای این راهنما، قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱ خرداد ۱۴۰۳، به‌ویژه مواد ۹۵ تا ۱۱۶ است. ماده ۱۵۰، قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری مصوب ۱۳۸۶ را از زمان لازم‌الاجراشدن قانون جدید نسخ کرده است. ماده ۱۴۹ نیز اجرای آیین‌نامه پیشین را تا تصویب آیین‌نامه جدید، فقط در حدود عدم مغایرت با قانون جدید پیش‌بینی می‌کند.

برای اقدام عملی، راهنما و اخطارهای جاری کارتابل رسمی را هم بررسی کنید؛ نام دکمه‌ها، شیوه احراز هویت و مدارک تکمیلی ممکن است تغییر کند. مراحل زیر مسیر حقوقی پرونده را توضیح می‌دهد و وعده پذیرش یا زمان قطعی برای همه پرونده‌ها نیست.

اکنون در کدام مرحله پرونده برند هستید؟

وضعیت شما مدرک یا اطلاعات مبنا کار بعدی برای بررسی
هنوز درخواست ثبت نکرده‌اید مالک پیشنهادی، نمونه علامت و فهرست کالا و خدمت از انتخاب علامت، بررسی سوابق و تعیین دامنه درخواست در مراحل زیر شروع کنید.
شماره اظهارنامه دارید نسخه درخواست، رسید و آخرین وضعیت کارتابل پیام‌های همان پرونده را بررسی کنید؛ شماره اظهارنامه را گواهینامه ثبت ندانید.
اخطار یا اعتراض دریافت کرده‌اید متن کامل ابلاغ، تاریخ و مستندات مرتبط موضوع پیام، مهلت و مسیر پاسخ را از همان ابلاغ جدا کنید؛ پاسخ به نقص و رسیدگی به اعتراض را یک اقدام یکسان فرض نکنید.
پرونده پذیرفته شده یا گواهینامه دارید دستور پرداخت یا انتشار، آگهی و گواهینامه حسب وضعیت اقدام باقی‌مانده و سپس مشخصات مالک، علامت، کالاها، خدمات و تاریخ‌های سند را کنترل کنید.

مراحل ثبت برند؛ از انتخاب نام تا گواهینامه

۱. تعیین مالک و انتخاب علامت قابل ثبت

ابتدا مشخص کنید مالک برند خود شما هستید یا شرکت. در درخواست شرکتی، نام و شناسه ملی شرکت باید با مدارک ثبتی آن مطابقت داشته باشد. نمونه علامت را نیز نهایی کنید: علامت نوشتاری، تصویری یا ترکیبی باید در اظهارنامه دقیقاً توصیف شود.

ماده ۹۶ برای علائم فاقد قدرت تمایز، گمراه‌کننده، مغایر نظم عمومی یا اخلاق حسنه و علائم متعارض با حقوق پیشین، محدودیت مقرر کرده است. صرف زیبایی نام، ثبت‌نشدن دامنه مشابه یا تغییر جزئی املای یک برند معروف، دلیل قابل ثبت بودن علامت نیست.

۲. جست‌وجوی سوابق و بررسی تشابه

از خدمات جست‌وجوی مرکز مالکیت معنوی و آگهی‌های رسمی استفاده کنید. افزون بر عبارت کامل، بخش‌های اصلی نام، صورت‌های مشابه نوشتاری و تلفظی و عناصر تصویری را بررسی کنید. نتیجه جست‌وجو را همراه تاریخ آن نگه دارید.

جست‌وجوی عمومی، تأیید یا رزرو نام نیست. بررسی تخصصی مرجع ثبت می‌تواند سوابق و حقوقی را آشکار کند که در جست‌وجوی ساده دیده نشده‌اند. برای تشابه نیز نمی‌توان یک درصد ثابت و عمومی را معیار قطعی پذیرش قرار داد.

۳. تعیین دقیق کالاها، خدمات و طبقات برند

فهرست فعالیت واقعی خود را به زبان روشن بنویسید و سپس طبقات مرتبط را انتخاب کنید. عبارت کلی مانند «همه فعالیت‌های تجاری» جای فهرست دقیق کالاها و خدمات را نمی‌گیرد. برای آشنایی با دسته‌ها، راهنمای طبقه‌بندی برند را ببینید و انتخاب نهایی را با طبقه‌بندی جاری مرجع ثبت تطبیق دهید.

طبق ماده ۱۰۲، برای چند علامت باید اظهارنامه‌های جداگانه ارائه شود؛ اما یک علامت می‌تواند با پرداخت هزینه مربوط، در یک اظهارنامه برای چند طبقه درخواست شود. ثبت نام و لوگو به‌صورت یک ترکیب، الزاماً همان دامنه حمایت ثبت مستقل هر یک را ایجاد نمی‌کند.

مثال آموزشی: یک نام برای قهوه، کافه و فروش اینترنتی

فرض کنید کسب‌وکار شما قهوه بسته‌بندی‌شده عرضه می‌کند، کافه هم دارد و سفارش اینترنتی می‌گیرد. پیش از انتخاب طبقه، سه شرح جدا بنویسید: «کالای قهوه»، «خدمت پذیرایی کافه» و «شیوه فروش یا خدمات فروشگاهی موردنظر». یکسان‌بودن نام تجاری، این شرح‌ها را به یک کالا یا خدمت تبدیل نمی‌کند.

  • برای کالا، نوع محصولی را بنویسید که علامت روی آن استفاده می‌شود.
  • برای کافه، خدمت واقعی ارائه‌شده به مشتری را مشخص کنید.
  • برای فروش آنلاین، روشن کنید محصول خودتان فروخته می‌شود یا خدمت فروشگاهی جداگانه‌ای مطرح است؛ صرف داشتن وب‌سایت، انتخاب طبقه را مشخص نمی‌کند.

سپس هر شرح را با عنوان قابل پذیرش و نسخه جاری طبقه‌بندی مرجع ثبت تطبیق دهید. برای مثال دیگری مثل لباس، همین روش را از کالای واقعی و خدمت واقعی شروع کنید. این مثال شماره طبقه یا پذیرش یک درخواست مشخص را تأیید نمی‌کند؛ راهنمای طبقه‌بندی لینک‌شده در همین صفحه، نقطه شروع مطالعه است.

۴. آماده‌سازی مدارک و ایجاد حساب کاربری

مدارک هویتی مالک، نمونه خوانای علامت، توصیف آن، فهرست کالاها و خدمات و مدارک نمایندگی را آماده کنید. ماده ۹۸، مدرک تعهد به استفاده از علامت یا تعهد به ارائه مدارک فعالیت در حوزه تولید، توزیع یا خدمات را نیز پیش‌بینی کرده است. مدارک مورد مطالبه سامانه و وضعیت مجوز فعالیت هر پرونده باید بررسی شود.

ورود و تشکیل پرونده را از مسیر رسمی مرکز مالکیت معنوی و سامانه خدمات مالکیت صنعتی انجام دهید. اطلاعات تماس و مشخصات مالک را دقیق ثبت و مراحل احراز هویت اعلام‌شده در همان سامانه را تکمیل کنید. اگر نماینده اقدام می‌کند، مالک علامت با نماینده یا دریافت‌کننده ابلاغ اشتباه نشود.

۵. تکمیل اظهارنامه و پرداخت هزینه درخواست

بر اساس ماده ۹۷، اظهارنامه باید به فارسی تکمیل شود و نمونه علامت، توصیف کامل و فهرست کالاها یا خدمات طبقه‌بندی‌شده را در بر بگیرد. اطلاعات را پیش از ارسال نهایی با مدارک تطبیق دهید و سپس هزینه اعلامی سامانه را پرداخت کنید. شماره اظهارنامه، رسید پرداخت و نسخه اطلاعات ارسالی را نگه دارید.

اگر به حق تقدم ناشی از اظهارنامه خارجی استناد می‌کنید، شرایط و مهلت‌های آن جداگانه بررسی می‌شود. ماده ۹۸ برای ارائه مدرک حق تقدم، هم‌زمان با اظهارنامه یا حداکثر یک ماه پس از آن مهلت مقرر کرده است.

۶. بررسی پرونده و پاسخ به اخطار رفع نقص

ماده ۱۰۳ برای بررسی اظهارنامه و اعلام نتیجه، حداکثر سه ماه از تاریخ وصول اظهارنامه مقرر کرده است. این مهلت قانونیِ بررسی، زمان تضمینی پایان کل فرایند نیست. نقص مدارک، تعارض با علائم پیشین یا اعتراض اشخاص می‌تواند مراحل دیگری ایجاد کند.

در نقص مدارک موضوع ماده ۹۸، ماده ۱۰۱ مهلت سی‌روزه رفع نقص را مقرر می‌کند. متن و تاریخ ابلاغ را در کارتابل بخوانید و پاسخ و پیوست‌ها را در مسیر مربوط ثبت کنید. به دریافت پیامک اکتفا نکنید. در صورت رد اظهارنامه، مسیر اعتراض پیش‌بینی‌شده در قانون و ابلاغیه باید بررسی شود.

۷. انتشار عمومی اظهارنامه و مهلت اعتراض

پس از پذیرش اظهارنامه، مطابق ماده ۱۰۳، مرجع ثبت باید مفاد آن را حداکثر ظرف یک هفته برای عموم منتشر کند. از تاریخ انتشار، ذی‌نفعان حداکثر یک ماه برای اعتراض به جهات مقرر در قانون فرصت دارند. این مرحله با ثبت نهایی برند تفاوت دارد.

اگر اعتراضی ابلاغ شد، آن را بدون پاسخ رها نکنید؛ ماده ۱۰۴ برای پاسخ متقاضی مهلت بیست‌روزه مقرر کرده و سکوت می‌تواند به مستردشده محسوب‌شدن درخواست منجر شود. اقدام درباره آگهی و پرداخت هزینه انتشار را مطابق دستور پرونده و مسیر رسمی اعلام‌شده انجام دهید.

۸. پرداخت هزینه نهایی، ثبت علامت و دریافت گواهینامه

پس از پایان مهلت‌ها و پذیرش نهایی، نوبت پرداخت هزینه ثبت است. طبق تبصره ۲ ماده ۱۰۶، مهلت این پرداخت حداکثر یک ماه پس از اعلام پذیرش نهایی است و پرداخت‌نکردن در مهلت، موجب منتفی تلقی‌شدن اظهارنامه می‌شود.

ماده ۱۰۶ ترتیب نهایی را ثبت علامت، صدور و تسلیم گواهینامه و سپس انتشار عمومی مراتب ثبت تعیین کرده است. دستورهای کارتابل درباره گواهینامه و آگهی را تکمیل کنید و مشخصات مالک، نمونه علامت، کالاها و خدمات و تاریخ اعتبار گواهینامه را کنترل کنید. آگهی، شماره ثبت و گواهینامه را برای مراجعات بعدی نگه دارید.

مدارک ثبت برند برای اشخاص حقیقی و حقوقی

بخش پرونده شخص حقیقی شخص حقوقی
هویت مالک مدارک هویتی و مشخصات متقاضی شناسه ملی و اطلاعات ثبتی شرکت؛ مدارک تأسیس، تغییرات مؤثر و صاحبان امضای مجاز، حسب مطالبه سامانه
علامت و موضوع حمایت نمونه خوانای علامت، توصیف آن و فهرست دقیق کالاها، خدمات و طبقات
استفاده و فعالیت تعهد و مدارک موضوع ماده ۹۸؛ مجوز یا مستند فعالیت متناسب با پرونده و ضوابط جاری
اقدام توسط نماینده مدرک نمایندگی یا وکالت و مشخصات شخص اقدام‌کننده
حق تقدم مدرک حق تقدم در صورت ادعا، با رعایت مهلت قانونی
پرداخت‌ها رسید هزینه‌های رسمی و شناسه‌های پیگیری پرونده

برند فارسی، لاتین یا دارای ریشه عربی: از روی ریشه یک واژه به‌تنهایی نمی‌توان درباره الزام کارت بازرگانی حکم کلی داد. نوشتار علامت، نوع فعالیت و مدارک مورد مطالبه مرجع ثبت باید با هم بررسی شوند. نه «الزام کارت برای هر واژه عربی» و نه «امکان ثبت همه برندهای لاتین بدون کارت» قاعده عمومی قابل اتکایی برای همه پرونده‌هاست.

هزینه ثبت برند در سال ۱۴۰۵ چگونه مشخص می‌شود؟

برای برآورد هزینه، نوع متقاضی، تعداد طبقات، خدمات درخواستی و هزینه انتشار آگهی را مشخص کنید. هزینه رسمی سامانه را از دستمزد قراردادی وکیل یا مؤسسه جدا بپرسید. ارقام قدیمی مقاله‌ها، بدون تطبیق با تعرفه جاری، مبنای پرداخت نیستند.

عنوان هزینه زمان و مبنای کنترل
ثبت اظهارنامه و طبقات مبلغ اعلام‌شده در سامانه هنگام ارسال درخواست
انتشار آگهی‌ها براساس دستور پرونده و صورتحساب مرجع انتشار رسمی
ثبت نهایی علامت پس از پذیرش نهایی، با رعایت مهلت پرداخت
نمایندگی و خدمات قراردادی مطابق قرارداد و حدود خدمات توافق‌شده
خدمات احتمالی اضافی مانند اعتراض، تغییرات یا ترجمه، در صورت نیاز پرونده

برای این به‌روزرسانی، تعرفه عددی قطعی سال ۱۴۰۵ از سامانه زنده تأیید نشده است؛ بنابراین مبلغ قدیمی یا برآورد حدسی به عنوان تعرفه جدید درج نمی‌شود. پیش از پرداخت، صورتحساب رسمی و واحد مبلغ، ریال یا تومان، را کنترل کنید.

ثبت برند چقدر طول می‌کشد؟

برای همه پرونده‌ها نمی‌توان عدد ثابت ۱۵، ۴۵ یا ۶۰ روز اعلام کرد. برنامه‌ریزی باید مراحل زیر را جداگانه در نظر بگیرد:

  • آماده‌سازی مدارک و تکمیل حساب کاربری: وابسته به وضعیت متقاضی.
  • بررسی اظهارنامه: مهلت قانونی حداکثر سه ماه طبق ماده ۱۰۳.
  • انتشار پس از پذیرش: حداکثر یک هفته طبق همان ماده.
  • اعتراض اشخاص: حداکثر یک ماه از تاریخ انتشار عمومی.
  • رفع نقص، پاسخ به اعتراض، پرداخت نهایی و صدور گواهینامه: وابسته به وضعیت پرونده و ابلاغ‌ها.

این مهلت‌ها برای توضیح ساختار قانونی است. در پرونده اشخاص مقیم خارج، ماده ۱۴۷ درباره برخی مواعد حکم ویژه دارد؛ مهلت پرونده خود را با ابلاغ رسمی و مقررات مربوط تطبیق دهید.

اعتبار، تمدید و تکالیف بعد از ثبت برند

طبق ماده ۱۱۱، اعتبار گواهینامه ده سال از تاریخ ثبت اظهارنامه است، نه از روز دریافت گواهینامه. تمدید برای دوره‌های متوالی ده‌ساله پیش‌بینی شده و باید در مهلت شش‌ماهه پیش از انقضا پیگیری شود. تبصره ۱ همان ماده برای شش ماه پس از انقضا، تمدید با جریمه‌ای به میزان دو برابر حق‌الثبت را مقرر می‌کند.

ثبت علامت بدون برنامه استفاده کافی نیست. تبصره ماده ۹۸ درباره استفاده‌نکردن از علامت یا ارائه‌نکردن مدرک فعالیت در یک سال از تاریخ ثبت، ضمانت اجرای ملغی محسوب‌شدن گواهینامه از تاریخ تقدیم اظهارنامه را مقرر کرده است. از آغاز، مدارک فعالیت و استفاده واقعی را منظم نگه دارید و تکلیف پرونده را پیگیری کنید. موضوع عدم استفاده سه‌ساله و درخواست ابطال در ماده ۱۱۰ نیز حکم جداگانه دارد.

اشتباهاتی که ثبت برند را با مشکل روبه‌رو می‌کند

  • ثبت درخواست به نام شخصی که قرار نیست مالک نهایی برند باشد.
  • انتخاب طبقات بدون فهرست دقیق کالاها و خدمات.
  • اعتماد به استعلام ساده به عنوان تضمین پذیرش.
  • ناهماهنگی نمونه تصویر، نام و توصیف علامت.
  • استفاده از راهنمای کاغذی قدیمی به جای ضوابط کارتابل جاری.
  • نادیده‌گرفتن اخطارها و مهلت پرداخت هزینه نهایی.
  • تصور اینکه ثبت برند به‌تنهایی مجوز تولید، فروش یا فعالیت تخصصی است.

پرسش‌های متداول مراحل ثبت برند

آیا بدون ثبت شرکت می‌توان برند ثبت کرد؟

بله؛ شخص حقیقی هم می‌تواند متقاضی باشد. مدارک هویت، شرایط علامت و الزامات فعالیت و استفاده باید رعایت شود.

آیا استعلام نام، ثبت برند را تضمین می‌کند؟

خیر. استعلام برای ارزیابی اولیه است؛ بررسی مرجع ثبت، حقوق پیشین و اعتراض احتمالی در نتیجه نهایی اثر دارند.

آیا دریافت شماره اظهارنامه یعنی مالک قطعی برند شده‌ام؟

خیر. شماره اظهارنامه شناسه درخواست است. پرونده باید مراحل بررسی، انتشار، پذیرش نهایی و ثبت را طی کند.

آیا می‌توان یک برند را برای چند طبقه ثبت کرد؟

بله؛ مطابق ماده ۱۰۲، یک علامت می‌تواند با پرداخت هزینه مربوط برای کالاها و خدمات چند طبقه در یک اظهارنامه درخواست شود.

اگر به اظهارنامه برند اعتراض شود چه کنم؟

ابلاغ را کامل بخوانید، مهلت را ثبت و پاسخ مستند را در مسیر مقرر ارائه کنید. برای پاسخ متقاضی، ماده ۱۰۴ مهلت بیست‌روزه تعیین کرده است؛ سکوت ممکن است به از دست‌رفتن درخواست منجر شود.

اعتبار ده‌ساله از چه تاریخی محاسبه می‌شود؟

از تاریخ ثبت اظهارنامه، مطابق ماده ۱۱۱. تاریخ انقضای درج‌شده در گواهینامه را کنترل کنید و تمدید را به بعد از انقضا موکول نکنید.

آیا ثبت برند، مجوز فعالیت کسب‌وکار است؟

خیر. مجوز صنفی، صنعتی، بهداشتی یا سایر مجوزهای لازم باید متناسب با فعالیت، جداگانه اخذ شوند.

منابع و مستندات

گروه حقوقی بازرگان: برای بررسی نام پیشنهادی، انتخاب طبقات و برآورد هزینه پرونده، از راه‌های ارتباطی زیر برای درخواست بررسی پرونده استفاده کنید. اطلاعات این صفحه راهنمای عمومی است و نتیجه هر درخواست به مدارک و بررسی مرجع ثبت بستگی دارد.

درخواست بررسی ثبت برند

نام پیشنهادی، نوع کالا یا خدمت و حقیقی یا حقوقی بودن متقاضی را در درخواست خود مشخص کنید. برای مطرح‌کردن درخواست، با ۰۹۱۲۰۲۵۰۹۱۲ تماس بگیرید یا در واتساپ پیام بدهید.

راهنماهای ثبت برند در حوزه‌های مختلف

ثبت برند مواد غذایی

ثبت برند

تمام موجودات زنده با غذا و آب قادر به ادامه حیات هستند، به همین دلیل از دیرباز تاکنون مواد غذایی همواره مورد توجه بشر بوده است.

امروزه ثبت برند مواد غذایی یکی دیگر از پر متقاضی ترین برند های درخواستی اشخاص حقیقی و حقوقی به شمار می رود.

روز به روز به تعداد کسانی که می خواهند ثبت برند مواد غذایی انجام دهند افزوده می شود . لذا ما تصمیم گرفتیم تا درباره نحوه ثبت برند مواد غذایی و مدارک لازم برای انجام آن را برای شما عزیزان قرار دهیم.

ثبت برند آرایشی بهداشتی

ثبت برند

به جرات می توان گفت افزایش مصرف لوازم آرایشی در میان ایرانیان سبب شده تا تقاضا برای ثبت کردن برند آرایشی بهداشتی در ایران بالا باشد.

به همین دلیل افراد زیادی برای کسب سود بیشتر از این تجارت پر رونق، به صادرات و واردات لوازم آرایشی بهداشتی روی آورده اند.

ثبت علامت تجاری که در ایران با ثبت برند شناخته می شود کاملا اختیاری است مگر در مواردی که قانون ثبت آن را الزامی دانسته باشد .

ثبت برند لباس

ثبت برند

در این مقاله قصد داریم تا درباره ثبت کردن برند لباس اطلاعات کامل و جامعی را به شما عزیزان ارائه دهیم. در صورتی که در زمینه تولید پوشاک فعالیت می کنید و قصد دارید تا برند خود را ثبت کنید با ما همراه باشید.

ثبت کردن برند لباس مزایایی دارد که هر تولید کننده پوشاکی را ترغیب به انجام آن می نماید.

ثبت برند مواد شوینده

ثبت برند

در این مقاله قصد داریم تا درباره ثبت برند مواد شوینده اطلاعات کامل و جامعی را به شما عزیزان ارائه دهیم. مدارک لازم برای ثبت کردن برند مواد شوینده و مراحل آن از نمونه موضوعاتی است که در این مطلب گنجانده شده است.

چنانچه قصد تولید محصولات شوینده را دارید و هنوز برند آن را ثبت نکردید با ما تا انتهای این مطلب همراه باشید.