مجوز هوش مصنوعی AISP با عنوان رسمی «پروانه ارایه خدمات هوش مصنوعی» برای اشخاص حقوقی غیردولتی ثبت‌شده در ایران پیش‌بینی شده است. مرجع صدور آن سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی است و در کاربرگ مبنا، نوع مجوز تأییدمحور، زمان صدور ۱۸۰ روز کاری از تأیید مدارک و اعتبار آن ۵ سال اعلام شده است. برای تصمیم‌گیری درباره درخواست، وضعیت شرکت، موضوع اساسنامه، زیرساخت و تعهدات مالی باید در کنار هم بررسی شوند.
پروانه ارائه خدمات هوش مصنوعی AISP چیست؟
در ماده ۲ مصوبه AISP، ارائه خدمات هوش مصنوعی بر بستر زیرساخت رایانشی و ذخیره‌سازی و در قالب خدمات ابری مطرح است. صرف استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، برای تشخیص شمول این پروانه کافی نیست؛ مدل خدمت باید با موضوع مصوبه تطبیق داده شود. [منبع مصوبه]
پیش از تشکیل پرونده، توضیح روشنی از فعالیت خود بنویسید: چه خدمتی ارائه می‌کنید، مشتری چه چیزی دریافت می‌کند، زیرساخت مورد استفاده چیست و قرارداد با چه شخصی منعقد می‌شود؟ این توضیح، بررسی عنوان مجوز را عملی‌تر می‌کند. یک عنوان کلی مانند «فعالیت در حوزه هوش مصنوعی» جزئیات کافی برای بررسی پرونده ندارد.
اگر متقاضی، شخص حقیقی است و فعالیت در خانه و با شرایط خانوادگی انجام می‌شود، مجوز شغل خانگی هوش مصنوعی نیز کاربرگ مستقلی دارد. شرایط آن عنوان را با این پروانه شرکتی یکسان در نظر نگیرید.
شرایط دریافت مجوز هوش مصنوعی برای شرکت‌ها
در کاربرگ، دریافت‌کننده پروانه شخص حقوقی است. سه شرط ساختاری زیر باید از ابتدا در مدارک شرکت قابل بررسی باشد:
| موضوع | شرط اعلام‌شده | بررسی پیشنهادی پرونده |
|---|---|---|
| شخصیت حقوقی | شرکت یا شخص حقوقی غیردولتی ثبت‌شده در ایران؛ حفظ این ماهیت تا پایان اعتبار پروانه | تطبیق شناسه ملی، آگهی تأسیس و آخرین وضعیت ثبتی |
| موضوع اساسنامه | ارتباط با ارائه خدمات فناوری اطلاعات و/یا هوش مصنوعی | بررسی متن موضوع، فعالیت واقعی و تغییرات ثبت‌شده |
| شریک خارجی | رعایت سقف ۴۹ درصد سهام یا حق رأی و شرط مربوط به ممتاز نبودن آن | کنترل هم‌زمان ترکیب سهام و حقوق رأی |
برای ایجاد شخصیت حقوقی، راهنمای ثبت شرکت را مطالعه کنید. ثبت شخصیت حقوقی و اخذ پروانه، دو موضوع جدا در پرونده هستند؛ شماره ثبت شرکت به‌تنهایی وجود پروانه ارائه خدمات را اثبات نمی‌کند.
موضوع فعالیت شرکت هوش مصنوعی چگونه بررسی شود؟
ابتدا موضوع فعالیت شرکت را از آخرین اساسنامه و تغییرات معتبر استخراج کنید. اگر میان موضوع ثبت‌شده و فعالیت مورد درخواست فاصله وجود دارد، درباره ضرورت اصلاح آن تصمیم بگیرید. راهنمای تغییر موضوع فعالیت شرکت برای شناخت مسیر ثبتی مرتبط است. متن موضوع باید با فعالیت واقعی و الزامات مرجع صدور هماهنگ باشد.
تفاوت پروانه AISP با موافقت اصولی چیست؟
در دو کاربرگ مبنا، برای موافقت اصولی اعتبار یک‌ساله و زمان ۱۵۰ روز کاری، و برای پروانه اعتبار پنج‌ساله و زمان ۱۸۰ روز کاری آمده است. در هر دو مورد، زمان اعلامی از تأیید مدارک محاسبه می‌شود. برای مدارک مرحله نخست، راهنمای موافقت اصولی خدمات هوش مصنوعی را بخوانید.
طبق ماده ۳ مصوبه، در مرحله پروانه، مستندات زیرساخت حداقل ۲۰۰ پتافلاپس با دقت حداقل FP16 و طرح تجاری و فنی لازم است. متقاضی واجد تمام شرایط می‌تواند بدون مرحله موافقت اصولی بررسی شود. [منبع مصوبه]
در برنامه‌ریزی پرونده، فقط زمان صدور اداری را در نظر نگیرید. تکمیل اطلاعات شرکت، هماهنگی با بانک، تهیه مستندات و پاسخ به رفع نقص نیز باید زمان‌بندی شود. همچنین دو عدد ۱۵۰ و ۱۸۰ روز را بدون توجه به وضعیت پرونده، به‌صورت یک مدت قطعی و یکسان برای همه متقاضیان جمع نزنید.
مدارک لازم و استعلام‌های پروانه AISP
بخش مدارک در کاربرگ پروانه بر اثبات غیردولتی بودن شخص حقوقی ایرانی، وضعیت سهام و حق رأی خارجی و مرتبط بودن موضوع اساسنامه تمرکز دارد. مدارک را به‌گونه‌ای آماده کنید که این سه موضوع روشن و قابل تطبیق باشند. مدارک هویتی مدیران و فرم‌های تفصیلی مرحله موافقت اصولی در راهنمای اختصاصی همان مرحله توضیح داده شده‌اند.
برای نظم پرونده، اطلاعات را در چهار بخش نگهداری کنید: اطلاعات پایه شرکت، موضوع فعالیت و تغییرات، ترکیب شرکا و حقوق رأی، و پاسخ‌ها و ابلاغ‌های مرجع صدور. این دسته‌بندی، پیشنهاد اجرایی برای مدیریت مدارک است؛ فهرست نهایی بارگذاری را کارپوشه رسمی مشخص می‌کند.
| استعلام درج‌شده در کاربرگ | مرجع پاسخ | نوع اعلام‌شده |
|---|---|---|
| تصویر چهره | سازمان ثبت احوال | برخط |
| نشانی و کد پستی | شرکت پست | برخط |
| احراز هویت کاربران؛ شاهکار | سازمان تنظیم مقررات | برخط |
| شناسه ملی، اساسنامه و اطلاعات عمومی شخص حقوقی خصوصی | سازمان ثبت اسناد | برخط |
| تطابق پرونده مؤدی مالیاتی | سازمان امور مالیاتی | برخط |
| گواهی پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی قطعی؛ ماده ۱۸۶ | سازمان امور مالیاتی | برخط |
| تأیید صلاحیت | وزارت اطلاعات، سازمان حراست کل | غیربرخط، درگاه تخصصی |
طبق توضیح کاربرگ، مسئولیت ارسال و پیگیری استعلام‌های بین‌دستگاهی با مرجع اصلی صادرکننده است. متقاضی باید اطلاعات و مدارک اعلام‌شده را به‌درستی و از مسیر الکترونیکی ارائه کند. غیربرخط بودن تأیید صلاحیت، به‌تنهایی به معنی مراجعه شخص متقاضی به همه دستگاه‌ها نیست.
هزینه مجوز هوش مصنوعی AISP و مبلغ ضمانت‌ها
برای بررسی توان مالی، پرداخت قطعی، ضمانت‌نامه بانکی و تعهد وابسته به درآمد را جدا محاسبه کنید. متن کاربرگ ارسالی، ضمانت موافقت اصولی و دو تعهد سه‌درصدی را آورده است؛ دو ردیف مستقل مربوط به زمان صدور پروانه در ماده ۴ مصوبه نیز در جدول مشخص شده‌اند.
| تعهد و مرحله | مبلغ یا مبنا | ماهیت و منبع |
|---|---|---|
| ضمانت موافقت اصولی | ۵۰۰ میلیارد ریال ۵۰ میلیارد تومان |
ضمانت‌نامه بانکی طبق کاربرگ؛ پس از اعلام سازمان |
| حق امتیاز صدور پروانه | ۵۰۰ میلیارد ریال ۵۰ میلیارد تومان |
پرداخت غیرقابل‌برگشت؛ ماده ۴ مصوبه |
| ضمانت حسن انجام تعهدات پروانه | ۱٬۰۰۰ میلیارد ریال ۱۰۰ میلیارد تومان |
ضمانت بانکی؛ ماده ۴ مصوبه |
| حق‌السهم سالانه دولت | ۳ درصد درآمد سالانه با تأیید حسابرس مقرر | پرداخت سالانه دارنده پروانه؛ کاربرگ |
| تضمین سال قراردادی | ۳ درصد درآمد سال مالی قبل بر پایه صورت مالی حسابرسی‌شده | ضمانت‌نامه یا وثیقه معتبر طبق چارچوب سازمان؛ کاربرگ |
دو ردیف مربوط به حق امتیاز و ضمانت حسن انجام تعهدات، از ماده ۴ مصوبه تکمیل شده‌اند. مبالغ را به‌عنوان «حداقل سرمایه ثبتی شرکت» یا مجموع وجه نقد لازم معرفی نکنید؛ برای ضمانت‌نامه، شرایط بانک و نحوه تأمین وثیقه باید جدا بررسی شود.
ضمانت موافقت اصولی باید معتبر، غیرقابل انتقال، غیرمشروط، قابل تمدید به دفعات و به نام سازمان باشد. در فرض پایان اعتبار موافقت اصولی و احراز نشدن شرایط پروانه، کاربرگ ضبط ۲۵ درصد ضمانت و استرداد باقی آن را مقرر کرده است؛ جزئیات در راهنمای ضمانت موافقت اصولی آمده است.
موعد حق‌السهم در کاربرگ، حداکثر پایان همان سال ذکر شده است. مطابق تعریف مصوبه، درآمد مبنا، درآمد ناخالص خدمات موضوع پروانه با استثنای مالیات بر ارزش افزوده وصول‌شده است. [منبع مصوبه]
چرا درج «صفر ریال» به معنای رایگان بودن نیست؟
در کاربرگ، مقابل تسهیم درآمد و وثیقه سالانه عدد صفر دیده می‌شود، اما توضیح همان ردیف‌ها مبنای سه‌درصدی تعیین کرده است. این دو ردیف مبلغ ثابت یکسان برای همه شرکت‌ها ندارند. تفسیر آن‌ها به «حذف حق‌السهم» یا «نداشتن ضمانت سالانه» با توضیح کاربرگ سازگار نیست.
برای نمونه محاسباتی، سه درصدِ مبلغ مبنای ۱۰ میلیارد تومان، ۳۰۰ میلیون تومان می‌شود. این فقط نمایش محاسبه درصد است؛ مبلغ مبنا و موعد پرداخت یا ارائه تضمین باید از پرونده، صورت مالی و ضوابط مربوط استخراج شود. پرداخت حق‌السهم و ارائه تضمین سالانه نیز دو تعهد مستقل‌اند.
مراحل ثبت درخواست پروانه ارائه خدمات هوش مصنوعی
- نوع فعالیت را روشن کنید. شرح خدمت، مشتریان و مدل ارائه آن را آماده کنید و عنوان پروانه را تطبیق دهید.
- وضعیت ثبتی شرکت را بررسی کنید. شناسه ملی، غیردولتی بودن، موضوع اساسنامه و ترکیب سهام و حق رأی باید هماهنگ باشد.
- کاربرگ جاری را بخوانید. در درگاه ملی مجوزها عنوان رسمی «پروانه ارایه خدمات هوش مصنوعی (AISP)» را جست‌وجو کنید.
- مدارک و درخواست را ثبت کنید. اطلاعات و فایل‌ها را از مسیر رسمی معرفی‌شده ارسال و رسید یا شناسه پیگیری را نگهداری کنید.
- استعلام‌ها و رفع نقص را دنبال کنید. پاسخ ابلاغ‌ها را در زمان مقرر و با اطلاعات یکسان ارائه دهید.
- تعهدات مالی اعلامی را تکمیل کنید. نوع پرداخت و نوع ضمانت‌نامه، مبلغ، ذی‌نفع و شرایط تمدید را کنترل کنید.
- فایل پروانه را بررسی کنید. پس از اعلام نتیجه، عنوان فعالیت، دارنده، شناسه یکتا و تاریخ اعتبار را با پرونده تطبیق دهید.
کاربرگ، فرایند ثبت درخواست و دریافت نسخه نهایی را الکترونیکی معرفی کرده است. نتیجه از طریق پیامک اطلاع‌رسانی می‌شود و فایل مجوز در کارپوشه قابل دریافت است. الکترونیکی بودن فرایند، تکمیل شرایط و دریافت تأییدهای پیش‌بینی‌شده را حذف نمی‌کند.
زمان صدور، اعتبار و پیگیری پس از دریافت
زمان اعلامی ۱۸۰ روز کاری از تأیید مدارک است. این عدد را با روز تقویمی یا وعده صدور از اولین تماس و شروع آماده‌سازی پرونده یکی نگیرید. در پیگیری، تاریخ تأیید مدارک و ابلاغ‌های رفع نقص اهمیت دارد.
اعتبار کاربرگ پروانه ۵ سال است. پس از صدور، تاریخ‌های مرتبط با اعتبار، تمدید ضمانت‌ها و تعهدات مالی را در تقویم پرونده ثبت کنید. حفظ ماهیت حقوقی و شرایط اولیه نیز باید ادامه پیدا کند. برای تمدید، اصلاح، توسعه یا لغو داوطلبانه، راهنمای همان خدمت و ابلاغ‌های جاری بررسی شود؛ مبلغ و مهلت صدور اولیه، خودبه‌خود به همه این خدمات تعمیم ندارد.
پرسش‌های متداول مجوز هوش مصنوعی AISP
آیا شخص حقیقی می‌تواند پروانه AISP بگیرد؟
دریافت‌کننده این کاربرگ شخص حقوقی است و شرط شخص حقوقی غیردولتی ثبت‌شده در ایران آمده است. مجوز شغل خانگی هوش مصنوعی، عنوان مستقلی برای اشخاص حقیقی است.
آیا ثبت شرکت برای دریافت پروانه کافی است؟
ثبت شخصیت حقوقی یکی از مقدمات پرونده است. موضوع مرتبط، ترکیب سهام و حق رأی، شرایط اختصاصی، استعلام‌ها و تعهدات مالی هم باید بررسی شوند.
آیا شرکت دارای شریک خارجی می‌تواند متقاضی باشد؟
کاربرگ برای سهام یا حق رأی خارجی سقف ۴۹ درصد و شرط ممتاز نبودن را ذکر کرده است. درصد سهام و حقوق رأی باید هر دو در مدارک پرونده کنترل شوند.
۵۰ میلیارد تومان ضمانت، همان هزینه کامل مجوز است؟
خیر. ضمانت موافقت اصولی، پرداخت حق امتیاز، ضمانت حسن انجام تعهدات و تعهدات سالانه ماهیت و مرحله جدا دارند. جدول مالی این صفحه این موارد را تفکیک می‌کند.
درج صفر ریال برای سهم درآمد یعنی پرداختی نداریم؟
خیر. توضیح همان ردیف در کاربرگ، تعهد سه درصدی دارنده پروانه را بیان کرده است. عدد صفرِ ستون مبلغ ثابت نباید جدا از توضیحات خوانده شود.
۱۸۰ روز کاری از چه تاریخی محاسبه می‌شود؟
طبق کاربرگ مبنا، از زمان تأیید مدارک. زمان آماده‌سازی شرکت، تکمیل مدارک یا رفع نقص را بدون بررسی نباید داخل این مهلت فرض کرد.
آیا هر استفاده تجاری از ابزارهای هوش مصنوعی به این پروانه مربوط است؟
برای پاسخ، باید موضوع فعالیت و شیوه ارائه خدمت با دامنه مصوبه و کاربرگ متناسب بررسی شود. عنوان کلی «هوش مصنوعی» به‌تنهایی نوع مجوز لازم برای هر کسب‌وکار را مشخص نمی‌کند.
استعلام‌های بین دستگاه‌ها را چه کسی پیگیری می‌کند؟
طبق کاربرگ، مسئولیت ارسال و اخذ پاسخ با مرجع صادرکننده است؛ متقاضی باید مدارک و اطلاعات اعلام‌شده را درست و از مسیر مقرر ارائه کند.
منابع و مبنای راهنما: اطلاعات کاربرگ، از متن «پروانه ارایه خدمات هوش مصنوعی (AISP)» ارائه‌شده برای تدوین مقاله است؛ مهلت ۱۸۰ روز، تأیید مستقل صفحه زنده محسوب نمی‌شود. دامنه فعالیت، شرایط زیرساخت و دو ردیف مالی تکمیلی با مصوبه شماره ۸ جلسه ۳۶۴ کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات، مورخ ۱۴۰۴/۰۷/۲۹، تطبیق داده شده‌اند.
درگاه ملی مجوزها · شناسه مصوبه در سامانه سازمان تنظیم مقررات · نسخه اسکن‌شده مصوبه برای مطالعه
تاریخ تدوین: ۲۷ مهر ۱۴۰۵. پیش از اقدام و پرداخت، کاربرگ جاری و ابلاغ سازمان بررسی شود. این صفحه راهنمای گروه حقوقی بازرگان است و مرجع دولتی صدور مجوز نیست.
مقایسه سه مسیر دریافت مجوز هوش مصنوعی
| عنوان مجوز | متقاضی | زمان صدور پس از تأیید مدارک | اعتبار |
|---|---|---|---|
| مجوز شغل خانگی هوش مصنوعی | شخص حقیقی؛ فعالیت خانوادگی در منزل | ۳ روز کاری | دائمی، با حفظ شرایط |
| موافقت اصولی هوش مصنوعی AISP | شخص حقوقی غیردولتی ثبت‌شده در ایران | ۱۵۰ روز کاری | ۱ سال |
| پروانه خدمات هوش مصنوعی AISP | شخص حقوقی غیردولتی ثبت‌شده در ایران | ۱۸۰ روز کاری | ۵ سال |
این مقایسه بر اساس کاربرگ‌های مبنای سه راهنماست. مهلت اداری از تأیید مدارک محاسبه می‌شود؛ انتخاب مسیر باید با نوع متقاضی، محل و مدل واقعی فعالیت هماهنگ باشد.
